Światła w samochodzie na egzaminie – co musisz wiedzieć?
Na egzaminie praktycznym na prawo jazdy zdający losuje dwa elementy z obsługi pojazdu – jeden z nich dotyczy oświetlenia. Egzaminator może poprosić o sprawdzenie dowolnego rodzaju świateł, dlatego trzeba znać procedurę dla każdego z nich oraz wiedzieć, które włączyć przed wyjazdem w zależności od pogody i pory dnia.
Światła to jeden z tych punktów egzaminu, który spędza sen z powiek kandydatom bardziej niż sam jazda. Nie dlatego, że jest trudny technicznie, ale dlatego, że nikt do końca nie wyjaśnia, co dokładnie sprawdzić, w jakiej kolejności i czego spodziewać się od egzaminatora. Ten artykuł odpowiada na te pytania krok po kroku – od tego, jak działa losowanie, przez procedury dla każdego rodzaju świateł, aż po błędy, które eliminują zdających jeszcze przed wyjazdem z placu.
Jak wygląda losowanie zadań na egzaminie?
Przed wyjazdem na trasę egzaminator prosi zdającego o losowe sprawdzenie dwóch elementów z obsługi pojazdu. Pierwsze zadanie pochodzi z grupy obejmującej płyny eksploatacyjne lub sygnał dźwiękowy, drugie – wyłącznie z zakresu oświetlenia. Zdający nie wybiera sam, co sprawdza. Losuje.
W zakresie świateł egzaminator może poprosić o pokazanie działania jednego z następujących elementów:
- światła pozycyjne (postojowe)
- światła mijania (krótkie)
- światła drogowe (długie)
- tylne światła przeciwmgłowe
- kierunkowskazy
- światła awaryjne
- światła cofania
- światła hamowania (STOP)
Każde z nich ma swoją procedurę sprawdzenia. Nie wystarczy kliknąć przełącznik i powiedzieć „włączone” – egzaminator oczekuje, że zdający pokaże działające lampy, wskazując je fizycznie z zewnątrz lub w porozumieniu z egzaminatorem, który obserwuje pojazd.
Procedury dla każdego rodzaju świateł
Poniżej znajdziesz dokładne instrukcje dla najczęściej losowanych świateł. Ćwicz je na samochodzie, którym zdajesz – rozmieszczenie przełączników różni się w zależności od marki i modelu.
Światła pozycyjne i mijania – włącz zapłon, przekręć przełącznik świateł do odpowiedniej pozycji (pierwsza kratka to pozycyjne, druga to mijania). Wyjdź przed pojazd i wskaż egzaminatorowi świecące lampy. Przy światłach mijania sprawdź jednocześnie, czy na desce rozdzielczej pojawia się zielona kontrolka – jej brak oznacza, że światła nie są włączone.
Światła drogowe (długie) – po włączeniu świateł mijania przesuń drążek przy kierownicy do siebie (lub wciśnij go w zależności od modelu). Na desce rozdzielczej zapali się niebieska kontrolka. Wyjdź i wskaż snopy długich świateł z przodu pojazdu.
Tylne światła przeciwmgłowe – wymagają wcześniejszego włączenia świateł mijania (lub pozycyjnych w wielu autach). Po ich włączeniu wciśnij przycisk z symbolem tylnej mgły. Obejdź pojazd z tyłu i wskaż intensywnie świecącą czerwoną lampę – tylko jedną, po lewej stronie.
Kierunkowskazy – włącz drążek kierunkowskazu w lewo, obejdź pojazd i wskaż trzy pomarańczowe lampy: z przodu, z boku i z tyłu. Następnie to samo po prawej stronie. Egzaminator zwraca uwagę, czy zdający wskazuje wszystkie trzy punkty, nie tylko jeden.
Światła awaryjne – naciśnij przycisk z symbolem czerwonego trójkąta (zwykle na środku deski rozdzielczej). Wszystkie sześć lamp kierunkowskazów powinno migać jednocześnie. Wskaż je egzaminatorowi, obchodząc pojazd dookoła.
Światła cofania – włącz zapłon, wrzuć bieg wsteczny. Białe lampy z tyłu pojazdu zapałają się automatycznie. Wskaż je egzaminatorowi stojącemu z tyłu.
Światła hamowania (STOP) – poproś egzaminatora, by stanął z tyłu pojazdu, naciśnij pedał hamulca i wskaż zapalające się czerwone lampy. Nie wystarczy powiedzieć „zapaliły się” – egzaminator musi to sam potwierdzić wzrokiem.
Które światła włączyć przed wyjazdem?
To pytanie zaskakuje wielu zdających, bo odpowiedź nie jest jednoznaczna – zależy od warunków panujących w dniu egzaminu. Błąd w tej kwestii to najszybszy sposób na uwagę egzaminatora już na starcie.
Jeśli egzamin odbywa się w ciągu dnia przy dobrej widoczności, wystarczą światła do jazdy dziennej (DRL). Jeśli jest wcześnie rano, późno po południu, pada deszcz, jest mgła lub widoczność jest ograniczona z jakiegokolwiek powodu – obowiązują światła mijania.
Ważna różnica, której wielu zdających nie zna: światła dzienne (DRL) nie zapalają tylnych lamp pozycyjnych. Przy ograniczonej widoczności kierowca jest niewidoczny z tyłu, co jest zarówno niebezpieczne, jak i niezgodne z przepisami. Na egzaminie egzaminator to zauważy.
| Warunki | Wymagane światła | Tylne lampy aktywne? |
|---|---|---|
| Dzień, dobra widoczność | Światła dzienne (DRL) | Nie |
| Świt, zmierzch, deszcz, mgła | Światła mijania | Tak |
| Noc, nieoświetlona droga | Światła drogowe | Tak |
| Mgła gęsta (widoczność poniżej 50 m) | Mijania + tylne przeciwmgłowe | Tak + intensywna lampa tylna |
Tylne światła przeciwmgłowe można włączyć wyłącznie przy widoczności poniżej 50 metrów. Po poprawie warunków należy je niezwłocznie wyłączyć – ich używanie w normalnych warunkach oślepia innych kierowców i jest wykroczeniem.
Najczęstsze błędy przy sprawdzaniu świateł
Egzaminatorzy przyznają, że zadania z oświetlenia eliminują sporą część zdających – nie dlatego, że są trudne, ale dlatego, że kandydaci nie ćwiczą ich wystarczająco. Oto błędy, które pojawiają się najczęściej:
- Brak zielonej kontrolki świateł mijania na desce rozdzielczej – zdający włącza zapłon i zakłada, że światła są włączone, nie sprawdzając kontrolki
- Wskazanie tylko jednej lampy kierunkowskazu zamiast wszystkich trzech z danej strony
- Próba włączenia tylnych przeciwmgłowych bez wcześniejszego włączenia świateł mijania lub pozycyjnych
- Wyjście z pojazdu bez wyłączenia silnika lub bez włączenia hamulca ręcznego przed sprawdzaniem świateł na zewnątrz
- Włączenie świateł dziennych (DRL) zamiast mijania przy złej pogodzie
- Nieobejście pojazdu dookoła przy kierunkowskazach – zdający pokazuje lampę tylko z jednej strony
- Korzystanie wyłącznie z lusterka przy jeździe tyłem zamiast obserwacji przez tylną szybę
Przed ruszeniem z miejsca zawsze sprawdzaj kontrolki na desce rozdzielczej. Zielona – światła mijania. Niebieska – drogowe. Brak kontrolki przy przekręconym przełączniku to sygnał, że coś poszło nie tak.
Jak ćwiczyć sprawdzanie świateł przed egzaminem?
Najlepsza metoda to ćwiczenie na tym samym samochodzie, którym będziesz zdawał. Każde auto ma nieco inny układ przełączników, a mięśniowa pamięć rąk robi różnicę w stresie egzaminacyjnym.
Przejdź przez całą procedurę na sucho: włącz zapłon, uruchom każde z ośmiu rodzajów świateł kolejno, wyjdź z auta, wskaż lampy i wróć. Rób to do momentu, aż kolejność stanie się automatyczna. Jeśli ćwiczysz z instruktorem, poproś go, żeby stanął z tyłu przy sprawdzaniu świateł STOP i cofania – tak jak będzie stał egzaminator.
Podczas nauki zwróć uwagę na to, ile czasu zajmuje Ci obejście pojazdu. Zdający, którzy robią to zbyt wolno lub niezdecydowanie, często dostają uwagi. Spokojne, pewne obejście całego auta dookoła wygląda profesjonalnie i daje egzaminatorowi sygnał, że zdający wie, co robi.
Co zrobić, gdy na egzaminie coś nie zadziała?
Jeśli po włączeniu przełącznika dana lampa się nie zapali, nie wpadaj w panikę. Spokojnie poinformuj egzaminatora, że dana lampa wydaje się niesprawna. Egzaminator sprawdzi, czy to usterka pojazdu czy błąd obsługi – pojazd egzaminacyjny musi być sprawny technicznie, więc jeśli lampa rzeczywiście nie działa, zadanie zostanie zmienione.
Częstszy scenariusz to jednak błąd obsługi: zdający nie do końca przekręcił przełącznik, nie wybrał właściwej pozycji albo zapomniał, że tylne przeciwmgłowe wymagają wcześniejszego włączenia mijania. W takiej sytuacji egzaminator da sygnał, że coś jest nie tak – spokojnie wróć do pojazdu, sprawdź ustawienia przełącznika i spróbuj jeszcze raz.
Egzaminatorzy nie czekają na idealną procedurę bez żadnych wahań. Czekają na to, że zdający wie, co sprawdza, potrafi to zrobić samodzielnie i reaguje spokojnie, gdy coś pójdzie nie po jego myśli.
